skip to Main Content

 

Akraba Evliliği

Akraba Evliliğinin Riskleri ve Sakıncaları

Akraba Evliliğinin SakıncalarıAkraba evliliği, aralarında kan bağı bulunan bireylerin yaptığı evliliğe verilen isimdir. Akrabalığın anne ya da baba tarafından geliyor olmasının önemi yoktur. İki derece olarak sınıflandırılan akraba evliliğinin birinci derecesi, anne ya da babanın kardeşlerinin çocukları ile (kuzenlerle) yapılan evliliktir. İkinci derece akraba evliliği ise büyük-anne ya da büyük-babanın kardeşlerinin torunları/çocukları ile yapılan evliliktir (torun evlilikleri).

Araştırmalara göre dünyada akraba evliliklerinin en çok gerçekleştiği ülkelerden biri olan Türkiye’de oran %25 civarındadır. Ciddi bir tıbbi sorun olarak değerlendirilebilecek bu durum, ülkedeki genetik hastalıkların sıklığına da etki etmektedir ve ciddiyetle ele alınması gerekir.

Akraba evliliklerinin riskleri nelerdir?

Toplumun genelinde %1,24 olan ölü doğum oranı, akraba evliliklerinde iki katına çıkmaktadır. Bu hesaba düşük doğumlar da eklendiğinde %5 olan oran, aynı şekilde %10’lara yükselmektedir. Normal evliliklerde doğum sonrası ölüm oranı %10’larda iken, akraba evliliklerinde %16 civarındadır. Ayrıca çocukta genetik nedenlerle meydana gelen kusurlar, akraba evliliklerinde, normal evliliklere göre 10 kat daha fazladır.

Çekinik (otozomal resesif) ve çok faktörlü kalıtım gösteren hastalıklar akraba evliliklerinde daha fazla görülür. Anne ve babanın fiziksel yapılarını belirleyen kalıtsal özellikleri genler yoluyla çocuklarına aktarılır. Akrabalarda gen benzerliği yüksek olduğu için, eşlerde bulunan aynı tip bozuk genler akraba evliliklerinde karşılaşılan sorunların temelini oluşturur. Kan grupları uyuşan anne babalarda da risk söz konusudur; kan uyuşmazlığı, genetik risklerden bağımsız bir faktördür.

Benzer şekilde, doğuştan görme, işitme gibi bir engeli olan kişilerin de aynı sorunu yaşayan kişilerle evlenmesi, bebekte de aynı sorunun ortaya çıkma ihtimalini artıracağı için tavsiye edilmez.

Akraba evliliği yapanların çocukları sağlıklı olabilir mi?

Akraba evliliği yapan çiftlerin çocukları sağlıklı olabilir, fakat akraba olmayan çiftlere göre risk daha yüksektir. Çevrelerinde akraba evliliği yapan çiftlerin çocuklarının sağlıklı olduğunu gören kişiler yanlış bir algıya kapılabilirler. Akraba evliliği yapan çiftin çocuklarının sağlıklı doğmuş olması, sonraki çocuklarının doğacağını veya sağlıklı olacağını garantilemez. Aynı şekilde çocukları ölü ya da hasta doğan bir çiftin, sonraki çocukları tamamen sağlıklı olabilir. Akraba evliliği yapan çiftlerde çocuğun hasta olma riski diğer evliliklere göre yüksek olsa da, sağlıklı doğma şansı %95 civarındadır. Anne ve babadan aktarılan genlerin seçilimi rastgele gerçekleştiği için, doğacak çocuğun durumu tesadüfidir.

Akraba evliliklerinde hamilelikte hangi tetkikler yapılmalıdır?

Akraba evliliğinden gebe kalan kadınlar, bu süreçte gerekli takip sürecine tâbi tutulmalıdırlar. Biyokimyasal tarama testi, ikinci basamak ultrasonografi (genetik usg) takibi aksatılmamalıdır. Doğum sonrasında da bebek, işitme kaybı ve metabolik hastalıklara karşı incelenmelidir. Normal hamileliklerde gerçekleştirilen ikili, üçlü, dörtlü testlerde ve standart ultrason kontrollerinde, akraba evliliğine bağlı kalıtımsal hastalıklar tespit edilemez. Akraba çiftlerin gebeliklerinde 11. ve 14. haftalar arasında yapılan koryon villus biyopsisi (CVS) ile bazı hastalıkların tespit edilmesi mümkündür ve bu durumda gebelik sonlandırılabilir.

Akraba evliliğinde hastalıklı bebek riski nasıl önlenebilir?

Preimplantasyon genetik tanı (PGD / PGT) yöntemi uygulanarak anne adayından alınan yumurta, baba adayının spermi ile laboratuvar ortamında döllendirilir ve embriyo meydana gelir. Bu embriyodan alınan hücre örneği olası hastalıklara karşı incelenir ve embriyo sağlıklı ise anne adayının rahmine yerleştirilerek gebelik sağlanır.

 

Back To Top