skip to Main Content

 

Kan Uyuşmazlığı

Kan UyuşmazlığıGebelik (hamilelik) döneminde kan uyuşmazlığı (Rh uygunsuzluğu) tespit ve tedavi edilmediği takdirde, anne ve bebek ciddi sağlık problemleri ile karşı karşıya kalabilmektedir. Anne ve bebeğin sağlığını tehlikeye atmamak için, gebe kalmadan önce anne ve babanın kan gruplarının tespit edilmesi ve oluşması muhtemel tehlikelerin belirlenmesi gerekmektedir.

Genetik özellikler incelenerek tespit edilen, 100’ün üzerinde kan grubu olduğu bilinmektedir. Fakat genel olarak belirlenmiş ve evrensel açıdan da onaylanmış başlıca kan grupları ABO sistemi ile isimlendirilmektedir. Tüm bireyler esas olarak A, B, AB ve 0 gruplarından birine sahiptir. Kan grupları belirlenirken, alyuvarlar (kırmızı kan hücreleri) üstünde bulunan antijenlere bakılılır ve bu antijenlere göre isimlendirilir. Alyuvarlarda bulunan antijenler bağışıklık sistemini harekete geçiren proteinlerdir. Kan grubu A olan insanların kırmızı kan hücrelerinde sadece A antijenleri, kan grubu B olanlarda sadece B antijenleri, AB grubuna dahil olanlarda A ve B antijenleri bulunmaktadır. A ve B antijenlerine sahip olmayanlar ise “0” grubuna dahildir.

Kan gruplarını özelleştiren farklı antijenler de bulunmaktadır. Bu antijenlerden en belirgin olanı Rh etkenidir. Kan hücrelerinde Rh antijeni bulunmayan insanlar Rh negatif (-), bulunanlar ise Rh pozitif (+) olarak tanımlanmaktadır. En çok bulunan kan grubu Rh (+) pozitiftir. İnsanların yaklaşık %85’i bu gruba dahildir.

Kan uyuşmazlığı genel olarak, annenin Rh negatif (-), babanın Rh pozitif (+) olması durumunda söz konusu olmaktadır. Bu çiftlerin bebekleri Rh negatif (-) kan grubuna dahil ise herhangi bir tehlike söz konusu değildir. Bebeğin kan grubu Rh pozitif (+) ise kan uyuşmazlığı Rh immunizasyonuna (etkileşme) ve farklı problemlere sebep olabilir. Rh uyuşmazlığı diğer adıyla kan uyuşmazlığı ile Rh immunizasyonu (etkileşme) birbiri ile karıştırılmamalıdır. İkisi farklı problemlerdir. Rh immunizasyonu, tüm kan uyuşmazlığı olan hamileliklerde görülmemektedir. Bilimsel araştırmalarda, babanın kan grubunu belirleyen genlerin nasıl düzenlendiği belirlenemediğinden, annenin Rh negatif (-), babanın Rh pozitif (+) olduğu her durumda genel olarak kan uyuşmazlığı ya da diğer adıyla Rh uyuşmazlığı olduğu var sayılmaktadır. Bunu dışında hiçbir durumda kan uyuşmazlığı görülmemektedir.

Doğumdan önce alınması gereken önlemler

Doğum öncesi anne adayının kan grubunun bilinmesi zorunludur. Bu yüzden anne adayının kan grubunun tespit edilmesi için mutlaka kan testi yapılmalıdır. Kan uyuşmazlığı gibi bir probleme karşı kan grubun bilinmesi çok önemlidir. Mendel kanunlarına göre kan grubu Rh negatif (-) olan anne ile kan grubu Rh pozitif (+) olan babadan doğacak olan bebeğin kan grubu, babanın genetik yapısı açısından %50 ya da %100 Rh pozitif olacaktır. Bebeğin kan grubunun Rh pozitif olması durumunda, bebeğin kanının az miktarda olsa bile annenin kanına karışması ile çok tehlikeli problemler ortaya çıkabilmektedir. Bunun nedeni, annenin bağışıklık sisteminin kendi kırmızı kan hücrelerinden (alyuvarlar) farklı kırmızı kan hücrelerine karşı antikor adı verilen moleküller oluşturmasıdır.

Bu şekildeki kan uyuşmazlığı problemlerinde annenin bağışıklık sisteminin ürettiği antikorlar, ikinci hamilelikte (gebelikte) bebek dolaşımına plasentadan (plasenta: anne ve cenine ait iki dolaşım sistemini birbirinden ayıran doku) geçerek kan hücrelerini öldürmeye başlar. Bebeğin dolaşımına ne kadar fazla antikor geçerse, kansızlığa bağlı olarak bebekte anemi, kalp yetmezliği ve aynı zamanda ölme riski o kadar artmaktadır. Böyle bir durumda anne ve bebeği korumanın en doğru yolu, annenin bağışıklık sisteminin uyarılmasıyla ürettiği antikorların oluşmasına engel olmaktır. Annenin bağışıklık sistemindeki bu uyarılma, ilk doğumda yaklaşık %1 oranda oluşmaktadır. Bunun dışında yanlış kan nakli, kan bulaşmış cerrahi aletler ile girişim ya da enjeksiyonlar da buna sebep olabilmektedir. Bu yüzden kan grubu Rh negatif (-) olan anne adayları, gebelik döneminin başında anti-Rh antikorlar açısından indirekt coombs testi ile incelenmelidir.

Kan uyuşmazlığının tedavisi için yapılması gerekenler

  • Gebelik (hamilelik) döneminin başında anne ve baba adaylarının kan grupları mutlaka tespit edilmelidir.
  • Çiftlerde kan uyuşmazlığı (rh uyuşmazlığı) varsa indirekt coombs testi uygun aralıklarla tekrar uygulanmalıdır.
  • Eğer gerekiyorsa ilk hamilelikte 28. hafta içinde erken korunma iğnesi (Rh hiperimmünglobulin) uygulanabilir.
  • Dünyaya gelen bebeğin kan grubunun Rh pozitif (+) olması durumunda, daha sonra olacak bebekleri koruyabilmek için antikor üretimini durduracak Rh hiperimmunglobin enjeksiyonu 72 saat içinde mutlaka yapılmalıdır.
  • Annenin bağışıklık sistemi uyarılması ile duyarlı hale geleceğinden bebeği riske sokacaktır. Bu yüzden gebeliğin ilerleyen aylarında, kandaki antikor seviyeleri kontrol edilmelidir. Kandaki antikor seviyesi yüksek ise, özel testler ile bebeğin sağlık durumu perinatoloji kliniğinde takip edilmeli ve gerekli tedavi uygulanmalıdır.
  • 3 aydan büyük olan düşüklerde immunglobulin tatbiki tam doz yapılmalıdır. Gebeliğin ilk 3 ayında 6 – 8 haftadan sonra ceninde kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar) oluşmaya başladığından, düşük doz hiperimmünglobulin (koruyucu iğne) yapılması tavsiye edilmektedir.
  • İsteğe bağlı ya da tıbbi sebeplerden dolayı yapılan kürtajlarda Rh hiperimmunglobulin (koruyucu iğne) müdahaleden önce yapılmalıdır. Eğer mümkün olacaksa operasyon vakum ile yapılmalıdır.

 

Back To Top
escort kadıköy ümraniye escort ataşehir escort kadıköy escort bayan ümraniye escort kartal escort bayan escort ataşehir escort anadolu yakası escort bayan escort antalya escort ataşehir escort bostancı escort kadıköy escort